Z
humorem
Trwa biblijny potop, niesamowity
deszcz, mrok, wszystko ginie, topi się, a po wodach pływa arka. Na częściowo
podtopionej wyspie siedzą zmoknięte, smutne brontozaury. Jeden z nich
mówi:
od początku wiedziałem, że Noe nas nie lubi...
zdjęcie
Skrzynki
Dolnej- Marcin
Bajer
Dinozaury
(na podstawie
informacji
znalezionych w
Internecie)
Czy wiecie, skąd wzięło się słowo "dinozaury?" W języku greckim znaczy ono tyle, co straszne jaszczury (Dinosauria).
Rzeczywiście, pewne podobieństwo jest i rodzina ta sama, chociaż rozmiary
zupełnie inne.
Dinozaury to grupa mezozoicznych gadów kopalnych. Do końca ery mezozoicznej były zwierzętami panującymi na lądach. Najmniejsze
miały długość około 1 metra (Podokesaurus), największe są rekordzistami wśród zwierząt lądowych wszech czasów, osiągały dł. ponad 40 m, masę ok. 50 t (Seismosaurus), miały wydłużoną szyję i długi, mocny ogon.
Zastanówmy się, jak duże są to rozmiary. W konkursie przyrodniczym
dowiedzieliśmy się, że krzyż milenijny na Skrzynce jest położony 80 metrów
powyżej naszej szkoły. Tak więc te największe dinozaury były
długie jak połowa góry
skrzybeckiej, a ciężkie, jak kilka autobusów szkolnych!
Dzięki pionowemu ustawieniu kończyn poruszały się znacznie szybciej od innych gadów; istniały formy dwunożne (np. celurozaury) i czworonożne (np. brontozaur). Niektóre z
dinozaurów (celurozaury) miały stosunkowo duży mózg. Znane są formy drapieżne (np. teropody, a wśród nich zwł. karnozaury, z największym na świecie drapieżnikiem tyranozaurem) lub roślinożerne (np. apatozaur, ceratopsy, zauropody); większość roślinożernych d. miała policzki, pozwalające na dokładniejszą obróbkę pokarmu, niektóre, zwł. formy późniejsze, miały ponadto zwielokrotnioną liczbę szeregów stale rosnących zębów policzkowych. W mezozoiku
dinozaury były panującą na lądach grupą kręgowców, przystosowaną do życia niemal we wszystkich typach środowisk lądowych, nigdy jednak nie wykształciły typowych form wodnych i latających. Rozróżnia się 2 rzędy d.: gadziomiedniczne o budowie miednicy typowej dla gadów, z kością łonową skierowaną do dołu i ku przodowi, oraz ptasiomiedniczne z miednicą typu ptasiego, D. żyły od późnego triasu do końca ery mezozoicznej, znane są z wszystkich kontynentów, oprócz Antarktydy.
Dlaczego wyginęły dinozaury? Bo drastycznie zmieniły się warunki środowiskowe na całym świecie. Nastąpiło
znaczne obniżenie poziomu mórz, które doprowadziło do zaniku wilgotnych, przybrzeżnych ekosystemów; spowodowało to zasadnicze zmiany składu
fauny.
Niektórzy badacze sądzą, że zasadniczą przyczyną drastycznych przemian klimatyczno-środowiskowych w końcu mezozoiku, a w konsekwencji przyczyną wyginięcia
dinozaurów, mogła być katastrofa kosmiczna- uderzenie komety czy też asteroidy, lub katastrofa
geologiczna. silne zjawiska wulkaniczne. Dawniej
dinozaury mylnie nazywano (ob. czasami potocznie) wszystkie mezozoiczne ogromne i osobliwie zbudowane gady kopalne.